Κυριακή, 13 Σεπτεμβρίου 2009

Πέτρος Πικρός: ένα αφιέρωμα (μέρος β΄)


Ο Άλκης Τροπαιάτης στο άρθρο του "Ο Πέτρος Πικρός και οι Πικραμένοι" γράφει:

"Μα αρκεί να διαβάσει κανείς τα βιβλία του, απ' το 'Τουμπεκί' ως τον "Πιτσιρίκο", για να καταλάβει ότι αυτή του η προτίμηση πήγασε βαθιά μεσ' απ' τη γεμάτη απέραντη ανθρωπιά ψυχή του. Ότι είχε προηγούμενα σκύψει πάνω απ' τον πόνο και τη δυστυχία των πιο πονεμένων και δυστυχισμένων ανθρώπων , αυτών που το κοινωνικό σύστημα τους παραπέταξε σαν σκουπίδια και τους κατάντησε "χαμένα κορμιά", τους απόκληρους της ζωής , που δεν έχουνε στον ήλιο μοίρα. Πήγε κοντά τους κι ένιωσε κατάβαθα το μεγάλο τους πόνο, γεύτηκε την απέραντη πίκρα τους, την πέρα από κάθε ελπίδα και είδε πως η συνείδησή του δεν τον συγχωρούσε να τους αγνοεί, να στέκεται μακριά τους, κάνοντας λόγο μόνο για χορτάτους αστούς , πως έπρεπε να γίνει ένα μαζί τους και ν'αγωνιστεί , με τα γραπτά του, να κάνει γνωστή την απέραντη δυστυχία τους και να φέρει στην επιφάνεια τη ζωή και τα προβλήματά τους, μήπως και ξυπνήσει τη ναρκωμένη κοινωνική συνείδηση , μήπως και αναγκάσει το καπιταλιστικό κατεστημένο να ενδιαφερθεί γι' αυτούς.
Φορτώθηκε τα προβλήματά τους κι έκαμε δική του υπόθεση την πίκρα τους από την κοινωνική αδικία. Έγινε ο ίδιος η έκφραση αυτής της πίκρας , έγινε Πικρός. Ακούγοντάς τον , διαβάζοντάς τον, δεν έχεις πια μπροστά σου τον καλοβολεμένο και χαρούμενο αστό, αλλά τον γεμάτο πίκρα απόκληρο της κοινωνίας. Γι' αυτό πια γράφει , γι' αυτόν αγωνίζεται. Τον φέρνει μπρος στα μάτια της φαντασίας μας απελπισμένο, εξαθλιωμένο, χυδαίο υβριστή του κατεστημένου, με στραπατσαρισμένη συνείδηση, έτοιμο να φτάσει ακόμα κι ως το έγκλημα , μα τελικά τον μόνο ανυπαίτιο για τις πράξεις και τον τρόπο ζωής του .
Με το ίδιο πνεύμα κατανήσης κι αγάπης είδε ο Π.Π. και τα παιδιά. Όχι τα αναθρεμμένα μέσα σε πολυτελή διαμερίσματα και βίλες. Εσκυψε πάνω στα παιδιά των πικραμένων, των μεγάλων απόκληρων της ζωής. Είδε σ' αυτά τους αυριανούς προγραμμένους της αστικής κοινωνίας, τους καταδικασμένους αναότια σε ισόβια δυστυχία και ταπείνωση. Λουστράκος στην Αθήνα είναι ο "Πιτσιρίκος", φτωχόπιδα της γειτονιάς οι ήρωες του "Από τον κόσμο που φεύγει στον κόσμο που έρχεται", εργατόπαιδα του "Πετάει-πετάει ο άνθρωπος". Κι όλα με αγάπη για τα γράμματα και γεμάτα αισθήματα και όνειρα για το μέλλον.
Μετά τον Κώστα Θεοτόκη , το Δημοσθένη Βουτυρά, τον Κώστα Παρορίτη ο Πέτρος Πικρός στάθηκε ο βασικός εκπρόσωπος του κοινωνικού μυθιστορήματος στη χώρα μας. Ίσως μες στο έργο του να βρίσκει κανείς απηχήσεις από τα έργα του Ζολά ή του Γκόργκι ή , ακόμα, κάτι απ' τις σελίδες του Όλιβερ Τουίστ του Ντίκενς , αλλά κανείς επίσης δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι οι ήρωές του είναι αποβράσματα τησ ελληνικής κοινωνίας , ότι η όλη ατμόσφαιρα των έργων του είναι αυτή της Αθήνας του μεσοπολέμου (γύρω στα 1922), 'οτι έχουν όλα τους την προσωπική του σφραγίδα , που είναι ένας συνδυασμός ρεαλισμού και άδολης επαναστατικότητας.

Από τον Οκτώβρη του 1921 άρχισε να κυκλοφορεί στην Αθήνα το λογοτεχνικό παιδικό περιοδικό "ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ"του Α. Ι. Ράλλη, στο πρώτο τεύχος του οποίου βρίσκουμε κι ένα αφήγημα του Π.Π. με τίτλο "η γάτα". Σ' αυτό πρωτοφαίνεται η διαφορετική αντίληψη του νέου λογοτέχνη για την κατάκτηση της γνώσης. Ο Π.Π. την ήθελε "χαρούμενη" τη γνώση, γι' υτό και στο πρώτο του αυτό αφήγημα βλέπουμε να δίνονται οι φυσιογνωστικές πληροφορίες μεσ' από μιαν εύθυμη ιστοριούλα με ζωντανό και χαρούμενο διάλογο. Αυτά τα πρώτα σχεδιάσματα προετοίμασαν το παιδικό μυθιστόρημα "Ο ΠΙΤΣΙΡΙΚΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΕΑ ΤΟΥ".
Για ναπροετοιμάσει το παιδικό κοινό του γι' αυτό του το έργο στέλνει στο περιοδικό "Παιδική Χαρά" την παρακάτω επιστολή που δημοσιεύτηκε στα τεύχη 23 και 24 (20-9-1922 και 5-10-1922) και με την οποία χαράζει την τομή ανάμεσα στο παραδοσιακό ηθογραφικό και αστικό μυθιστόρημα και στο νέο που προσπάθησε να εγκαινιάσει στη χώρα μας:


"Φίλτατε κύριε Α. Ράλλη,

Είμαι όλο χαρά τ' αυγουστιάτικο αυτό δειλινό, που αποτελείωσα το ρομαντζάκι εκείνο που σας έλεγα "Ο Πιτσιρίκος και η παρέα του''. Είπα ρομαντζάκι, μυθιστόρημα θα'λεγε ένας άλλος , εσείς όπως θ'ελετε πέστε το κι όπως σας αρέσει αναγγείλετε την μπλεγμένη αυτή ιστορία , που ξεπερνά και στην πλοκή και στη φόρμα μα και στο φόντο ακόμα τα όρια του διηγήματος ή της νουβέλας.
Μα ένα πράμα θα σας παρακαλούσα . Να πείτε δηλαδή στα καλά παιδιά της "Παιδικής Χαράς " πως δεν πρόκειται
μήτε για παραμύθι μήτε για θρύλο. Η ιστορία του Πιτσιρίκου είναι μια αληθινή , ζωντανή στορία, παρμένη μέσα απ' αυτή τη ζωή.
Δεν τους εφεύρηκα, δεν τους ξεφούρνισα, δεν τους δημιούργησα τους ήρωές μου. Όχι! τους βρήκα μόνο , τους ανακάλυψα μες στον ανεμοστρόβιλο της ζωής . Είναι σαν να τους άρπαξα απ' τα μαλλιά, σαν να τους τράβηξα όξω απ΄τη μεγάλη αναμπουμπούλα κι έτσι, ζωντανούς και σπαρταριστούς ακόμα , τους παρουσιάζω στ' αγαπημένα μας παιδιά, φωνάζοντας: "Παιδιά! Ελάτε να τους δείτε! Ελάτε! Ελάτε όλοι μαζί ν'ακούσετε τον Πιτσιρίκο μου! Ελάτε να χαρούμε με τις χαρές του και να συμπονέσουμε στα βάσανά του. Ελάτε μαζί του να ταξιδέψουμε στις μυθικές τις χώρες, τις ηλιοπεριχυμένες από τη μια, τις ανεμοδαρμένες από την άλλη, να πάμε στις όμορφες πολιτείες , στα ψηλά βουνά και στις πλατιές θάλασσες. Ελάτε να μεθύσουμε όλοι μαζί μπρος στους αφάνταστους ορίζοντες του Μυστηρίου, που ολοένα και απλώνονται, ολοένα και συμμαζεύουνε τα γνέφια τους μπρος στο άπλετο, το αστραφτερό φως που χύνει ο Ήλιος της Επιστήμης.
Να, θα σας πει ο Πιτσιρίκος
μου, όπως μου τα' πε κι εμένα , το πώς είδε τη ζωή μέσα στη φαντασία του, μες στα όνειρά του, και πώς την είδε ύστερα στην πραγματικότητα. Έχουνε γούστο οι κουβέντες του Πιτσιρίκου. Ίσως όπως έκαμε κι εμένα , έτσι θα σας κάμει κι εσάς ν' ανατριχιάσετε με τις παράξενές του περιπέτειες. Ίσως να σας κάμει να διασκεδάσετε και να γελάσετε μαζί του, βλέποντας με πόσο άπειρη αφέλεια αντιμετώπιζε κάθε δυσκολία της άχαρης , στην αρχή , ζωής του.
Ίσως-ίσως κιόλας, γιατί μπορεί κι αυτό να συμβεί, ίσως κάτι να σας μάθει, κάτι το καινούριο, τ' όμορφο, τ' αληθινό. Ναι , πάω να την πω τη λέξη, μα αποτραβιέμαι. Φοβάμαι μην την πάρετε ανάποδα... Ίσως-ίσως , είπα, κάτι να σας διδάξει ο Πιτσιρίκος μου. Μη, για το Θεό!... μην κατσουφιάζετε, παιδιά μου! Ο Πιτσιρίκος μου δε διδάσκει σαν κι εκείνους που ξέρετε... Καταλάβατε , ε; Όχι, όχι έτσι. Πολύ αλλιώτικα. Ο Πιτσιρίκος μου λέει, αφηγείται έτσι, για να περάσει η ώρα, για να διασκεδάσει ο ίδιος , για να γελάσει η παρέα. Κι αν έτσι, με τα γέλια και την ευθυμία, βγει κάτι παραπάνω μεσ' απ' τις κουβέντες του, τόσο το καλύτερο για κείνον που του αρέσει να μ α θ α ί ν ε ι δ ι α σ κ ε δ ά ζο ν τ α ς και να δ ι α σ κ ε δ ά ζ ε ι μ α θ α ί ν ο ν τ α ς . Αχ, και να το'καναν αυτό, χρόνια τώρα, εκείνοι που ξέρετε!...
Όμως ένα πράμα , παιδιά. Μη τυχόν και φανείτε ακατάδεχτοι στην αρχή και ξαφνιαστείτε, γιατί, να πούμε , τα ρούχα του Πιτσιρίκου μου είναι παλιά και μπαλωμένα , γιατί είναι τρύπια τα παπούτσια του και γιατί έχει κρεμασμένο στον ώμο του ένα κασελάκι λούστρου. Όχι , παιδιά, δεν ήταν για να γίνει λούστρος ο γιόκας μου. Έτσι τα 'φερε η ζωή. Μην κρίνετε ποτέ τον άνθρωπο απ' το επάγγελμά του , έτσι όπως είναι σήμερα η κοινωνία. Το επάγγελμα στην εποχή μας είναι ένα μέσο για τη ζήση του ανθρώπου. Να , μια και το 'φερε η κουβέντα , ας πούμε για τους μαθητάδες που διάλεξε ο Μάρτυρας του Γολγοθά. Ήταν , λέει , ψαράδες! Ένας μεγάλος, τετραπέρατος σοφός , ο Βαρούχ Σπινόζα, πουλούσε, λέει, ματογυάλια στο δρόμο. Ο πιο τρανός απ' όλους τους σημερινούς τεχνίτες και λογογράφους, ο ξακουσμένος Μάξιμος Γκόργκι, χρόνια ολάκερα ήταν αλήτης. Κι άλλοι κι άλλοι... Ε, λοιπόν! Δεν ήταν μόνο ψαράδες ο Πέτρος κι η παρέα του, ήταν και διαλαλητές μιας καινούριας θεωρίας , ήταν οι καταλυτές και οι γκρεμιστές ολόκληρης μιας σάπιας κοινωνίας , που, για να βγάλουν το ψωμί τους , έτυχε να κάνουν τον ψαρά. Ο Σπινόζα δεν ήταν ο μικροπωλητής που έτυχε να κάνει και το φιλόσοφο, όχι , ήταν ο φιλόσοφος που για τη ζήση του έτυχε να κάνει το μικροπωλητή. Τα ίδια κι ο Γκόργκι, τα ίδια και τόσοι άλλοι κι ο Πιτσιρίκος κι η παρέα του , γιατί κι αυτός έχει μέσα του εκείνο το "κάτι" , το ψυχόρμητο, που κάνει τον παρατηρητή, τον επιστήμονα , τον ξεχωριστό, τον ανώτερο άνθρωπο.
Λίγη υπομονή και θα τονε δείτε πού θα φτάσει μια μέρα. Γι' αυτό κι αν καμιά φορά που έρχεται να σας κουβεντιάσει, τύχει και σας καλησπερίσει, μη φοβάστε να του σφίξετε το χέρι. Μπα, όχι, δε λερώνεται κανείς από τέτοια χέρια , που φέρνουν τα σημάδια της δουλειάς .
.....................
Μπρος λοιπόν, ελάτε, μαζωχτείτε, παιδιά! Αρχή του παραμυθιού, καλησπέρα σας! Α, όχι. Ξέχασα, δεν πρόκειται για παραμύθι, το είπαμε. Μήτε δράκους έχουμε και στοιχειά και τελώνια μήτε βασιλόπουλα... Τι; Λέτε να μας κατηγορήσει κανείς γι' αυτό; Μπα, δε βαριέστε! Δεν τ' αφήνουμε , λέωγω , παιδιά, αυτά τ'ανούσια , τα ξεθωριασμένα και τα χιλιοειπωμένα πράματα; Τι να πούμε για στοιχειά και για διαβόλους; Ποιος πιστεύει πια σ' αυτά σήμερα ; Ψέματα; Τι να μιλήσουμε πάλι για βασιλοπούλες και μαχαιροβγαλσίματα; Καλέ , μας τα 'παν κι άλλοι αυτά. Καλά δε λέω, ε, παιδιά; Επιτρέπεται πια σήμερα, που η ζωή τραντάζει τριγύρω μας, επιτρέπεται πια να καταπιανόμαστε με τα κούφια λόγια, που δεν τα πιστεύει μήτε και μια μπεμπέκα; Νέοι εμείς, θα τραβήξουμε μπροστά! Και στην αντίληψη της ζωής και στην Τέχνη, παντού μπροστά! Εκεί είναι η θέση μας. Γιατί είμαστε η νέα γενιά, γιατί είμαστε το αύριο, εμείς καταλυτές και γκρεμιστές, μα και δημιουργοί και πλάστες εμείς. Εμείς οι νέοι!..
Παιδιά, ξεχάστηκα! Ανακατεύτηκα μαζί σας και ξεχάστηκα... Είπα εμείς..., ίσως και να λάθεψα, εσείς ήθελα να πω..., ναι, ναι, εσείς , γιατί εμείς λίγο ακόμα κι ό,τι είχαμε να πούμε το είπαμε, ό,τι είχαμε να κάνουμε το κάναμε.
Τώρα σειρά σας... Ελάτε, ελάτε εσείς οι δυνατοί και οι άρτιοι, ελάτε, αμερόληπτοι κι αδέκαστοι κριτές, ελάτε να κρίνετε ποιοι σας είπαν τον καλό το λόγο και ποιοι πολέμησαν να στραγγίξουνε την καρδιά σας και να στερέψουν το μυαλό σας... Ελάτε να δημιουργήσετε καλύτερα από κείνους που θα κρίνετ πως έκαμαν το καλό , ελάτε να ξεριζώσετε αλύπητα τον πονηρό το σπόρο. Κι ας είναι ατσαλένια τα νεύρα σας κι ας γίνει σιδερένια η γροθιά σας...(εδώ ο Πικρός επισημαίνει την ευθύνη των πνευματικών ανθρώπων, των δημιουργών, των συγγραφέων παιδ.λογοτεχνίας απέναντι στη νέα γενιά, που πάνε να διαπλάσουν με το έργο τους.)

Να, αυτά, φίλτατε κύριε Ράλλη, θα 'λεγα στ' αγαπημένα μας παιδιά της "Παιδικής Χαράς", παρουσιάζοντάς τους το χαϊδεμένο μου μικρό τον Πιτσιρίκο, μαζί με την παρέα του.
Πάρτε λοιπόν τον κόπο, σας παρακαλώ, να τους τα πείτε εσείς, ίσως-ίσως με πιο καλά λόγια , σαν πιο πεπειραμένος που είστε. Μην ξεχνάτε
να τους πείτε κιόλας και πως λαχταρώ να'ρθω στην Αθήνα, να τους ρωτήσω ο ίδιος να μου πουν πώς τονε βρήκανε τον Πιτσιρίκο μου. Είναι η μόνη κριτική, όπου έχω απεριόριστη εμπιστοσύνη και που , φυσικά, μ' ενδιαφέρει.
Σας σφίγγω το χέρι
ΠΕΤΡΟΣ ΠΙΚΡΟΣ
Αίγινα, Αλωνάρης μήνας του 1922"

Ο Χ. Σακελλαρίου γράφει πως, " εκτός από ένα αφήγημα του Α. Ραγκαβή ("Γλουμιμάουθ") , τα πεζογραφήματα που είδαν το φως της δημοσιότητας ανάμεσα στα 1880-1936 όταν δεν είχαν για σκοπό τον εθνικό φρονηματισμό, είχαν για ήρωες παιδιά της μεσαίας , κυρίως, αστικής - ή και ανώτερης - τάξης (όπως "Ο Τρελαντώνης" κι " Ο Μάγκας" της Π.Δέλτα) και καμιά φορά χωριατόπουλα, κάτω πάντα απ' το πρίσμα της γραφικότητας . Η προσφορά του Πικρού βρίσκεται στο ότι είδε το παιδί σαν ένα ανύποπτο θύμα της κοινωνικής αδικίας . Το θέλησε συνειδητοποιημένο αγωνιστή, στο πλευρό των μεγάλων, για βελτίωση των όρων της ζωής , για αλλαγή του συστήματος εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, και πάσχισε να του εμπνεύσει την αγάπη για την εργασία και τη μόρφωση και την αισιοδοξία για ένα καλύτερο μέλλον. Δυστυχώς, η δικτατορία του Μεταξά και οι κατοπινές συνθήκες που δημιουργήθηκαν στη χώρα μας δεν επέτρεψαν το παράδειγμά του να έχει συνέχεια. Έκαμαν δε να σβήσει σχεδόν εντελώς από τη μνήμη των κατοπινών η σχετική προσφορά του, με αποτέλεσμα πολλοί από τους σύγχρονούς μας να τον αγνοούν ή απλώς να τον έχουν ακουστά. Αυτό αδικεί και τον Π.Πικρό αλλά στερεί και μας τους κατοπινούς από την ευκαρία να γνωρίσουμε ένα 'εργο που τόσο στην κοινωνική όσο και στην καθαρά λογοτεχνική του διάσταση είναι από τα καλύτερα που έχει να παρουσιάσει η νεότερη Παιδική Λογοτεχνία και ίσως και η Παγκόσμια".

Πηγή: Επιθεώρηση Παιδικής Λογοτεχνίας1986 Αφιέρωμα στον Πέτρο Πικρό. Καστανιώτης.


Ο ΠΙΤΣΙΡΙΚΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΕΑ ΤΟΥ


Δείτε επίσης για τον Πέτρο Πικρό και το έργο του εδώ και εδώ και εδώ

Σάββατο, 12 Σεπτεμβρίου 2009

Ένας λόγος για το καλοκαίρι (του Γιώργου Σεφέρη)


Γυρίσαμε πάλι στο φθινόπωρο, το καλοκαίρι σαν ένα τετράδιο που μας κούρασε γράφοντας μένει γεμάτο διαγραφές αφηρημένα σχέδια στο περιθώριο κι ερωτηματικά, γυρίσαμε στην εποχή των ματιών που κοιτάζουν στον καθρέφτη μέσα στο ηλεχτρικό φως σφιγμένα χείλια κι οι άνθρωποι ξένοι στις κάμαρες στους δρόμους κάτω απ' τις πιπεριές καθώς οι φάροι των αυτοκινήτων σκοτώνουν χιλιάδες χλωμές προσωπίδες. Γυρίσαμε΄ πάντα κινάμε για να γυρίσουμε στη μοναξιά, μια φούχτα χώμα, στις άδειες παλάμες.

(Σεφέρης : "ΠΟΙΗΜΑΤΑ" εκδ.ΙΚΑΡΟΣ)

Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2009

ΠΕΤΡΟΣ ΠΙΚΡΟΣ ένα αφιέρωμα (Α΄ μέρος)

Υπήρξε επιστήμονας, δημοσιογράφος, λογοτέχνης, κριτικός θεάτρου. Ήταν επαναστάτης με εξυπνάδα και καλλιέργεια όπως μαρτυρούν σύγχρονοί του. Ελάχιστα γνωστός σήμερα. Επανεκδίδονται τα διηγήματά του και μας δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσουμε έναν παρεξηγημένο λογοτέχνη που αντλούσε τα θέματά του από το κοινωνικό περιθώριο πριν από ενενήντα περίπου χρόνια.

Εργο-βιογραφικό χρονολόγιο Πέτρου Πικρού (Γιάννη Γεναρόπουλου)
1895 : Γεννιέται στην Κωνσταντινούπολη
1901-1920:σπουδές στη Γενεύη, στο Παρίσι και στη Γερμανία σε Ιατρική,Φιλοσοφία και Βιοχημεία
1921-1922: Έρχεται στην Ελλάδα. Από θαυμασμό στο Ρώσο συγγραφέα Μαξίμ Γκόργκι αλλά και για να μην εκθέτει την οικογένειά του , γιατί ξέρει τους διωγμούς που γίνονται στη χώρα μας ενάντια στους αριστερούς, αρχίζει να υπογράφει τα κείμενά του με το φιλολογικό ψευδώνυμο "Πέτρος Πικρός" (Γκόρκι=πικρός) . Συνεργάζεται στο περιοδικό "Παιδική Χαρά"
1922: Προσλαμβάνεται ως γιατρός στον Ευαγγελισμό. Γίνεται μέλος της "Φοιτητικής Συντροφιάς" και παίρνει μέρος στο φοιτητικό κίνημα. Από τις εκδόσεις "Γιάνναρης" εκδίδεται το βιβλίο του "Χαμένα κορμιά" και από τις εκδόσεις "Αθηνά" οι "Ιστορίες της Φροσούλας".
1923: εργαζεται ως αρχισυντάκτης στην εφημερίδα "Ριζοσπάστης".
1924: Εκδίδεται το μυθιστόρημά του "Ο πιτσιρίκος και η παρέα του" εκδ."Α.Ράλλη".
1925: Συλλαμβάνεται από τη δικτατορία του Θ. Πάγκαλου και φυλακίζεται.Εκδίδεται το βιβλίο του "Σα θα γίνουμε άνθρωποι". Αποφυλακίζεται.
1927:Εκδίδεται το μυθιστόρημά του "Τουμπεκί".
1930:Εκδίδει στην Αθήνα μαζί με άλλους συνεργάτες, το μηνιαίο λογοτεχνικό και κοινωνιολογικό περιοδικό "Πρωτοπόροι".Συνεργάζεται και στο περιοδικό "Νέα Επιθεώρηση".
1931:εκδίδονται τα μυθιστορήματά του "Ασπασία, η εταίρα που κυβέρνησε την Ελλάδα" και το παιδικό "Πετάει πετάει ... ο άνθρωπος".
1932-1933:κυκλοφορούν τα : "Η αυγή του αστικού πολιτισμού", "Ο άνθρωπος που έχασε τον εαυτό του, "Από τον κόσμο που φεύγει στον κόσμο που έρχεται"(παιδικό), "Το ζώο που φτιάνει εργαλεία"(παιδικό).
1936:συνεργάζεται με το περιοδικό και την εγκυκλοπαίδεια "Ήλιος", εκδίδεται το βιβλίο του "Ο Λένιν" εκδ.Ακρόπολις.
1939: εκδίδεται το "Μίκυ Μάους και Καραγκιόζης" εκδ.Π. Δημητράκος.
1945: εκδίδει και διευθύνει το περιοδικό "Νέα Ζωή " και κυκλοφορεί το βιβλίο του "Στάλιν"εκδ.Π.Δημητράκος.
1955: "Η λαμπηδόνα του βυθού" εκδ.Σαλίβερος.
1956: πεθαίνει στην Αθήνα από καρκίνο.

Ο Νίκος Κατηφόρης έγραφε στην Αυγή το 1956 για τον Πέτρο Πικρό:


"Τον Πέτρο Πικρό, που πέθανε πριν λίγες μέρες, εμείς οι παλιότεροι φίλοι του τον γνωρίσαμε με το αστικό του όνομα: Γιάννη Γεναρόπουλο, και κατα συγκοπή Γενάρ ή Ζενάρ, συγκοπή που πρόδιδε και τον πρόσφατο, τότε(1921-1922), ερχομό του από το Παρίσι.Εκεί σπούδαζε ιατρική κι έπαιρνε επιπλέον τα πρώτα φτερουγίσματα στο επαναστατικό κίνημα της Νεολαίας.Το πρόσωπό του ακτινοβολούσε από ένα χαμόγελο, πότε φιλικό, πότε σαρκαστικό,είχε μάτια που έλαμπαν έξυπνα πίσω απ' τα γυαλιά του κι ήταν, γενικά, φυσιογνωμία καλλιεργημένη και πολιτισμένη. Εύθυμος και ομιλητικός, αλλά και διαβασμένος πιο πολύ απ' όλους μας, τότε, στον επιστημονικό σοσιαλισμό, έχοντας μια σημαντική διαφορά από μας στα χρόνια και με την αίγλη που του είχε δώσει η πείρα του γαλλικού κινήματος, βρέθηκε ο φυσικός αρχηγός μιας ομάδας από νεαρούς φοιτητές...
Στην πολιτική ασχολήθηκε μόνο υπό την έννοια του κοινωνικού αγωνιστή. Έτσι έζησε εντατικά τη ζωή των οργανώσεων, των συγκεντρώσεων, των εκλογικών αγώνων, αλλά και των διώξεων και των φυλακών. Οιδημόσιες αγορεύσεις του διακρίνονταν για την ευφράδεια, την τόλμη,το πνεύμα αλλά και την αφροντισιά του ύφους".
....
"Το πρώτο του βιβλίο, που έβγαλε μ' αυτό το όνομα (Πέτρος Πικρός), ήταν τα "Χαμένα Κορμιά", βιβλίο που δικαιολογημένα άφησε εποχή και συνεχίστηκε μ' ένα δεύτερο με τον τίτλο "Σα θα γίνουμε άνθρωποι". Το "Τουμπεκί" συμπλήρωσε την τριλογία. Τα βιβλία αυτά τον επέβαλαν σαν ένα ρεαλιστή συγγραφέα της πρώτης σειράς, που είχε επιπλέον το προσόν πως άνοιγε στη λογοτεχνία μας, με τον υπόκοσμο που είχαν για θέμα τους, καινούργιους ορίζοντες. Το ύφος τους, εξάλλου,ήταν ολότελα προσωπικό και η φόρμα τους επαναστατική. Υπήρχαν φυσικά και οι αντιρρήσεις, όπως συμβαίνει πάντα με τα βιβλία που έχουν κάτι καινούργιο να δώσουν...."



ΟΜπάμπης Κλάρας τον Αύγουστο του 1986 γράφει στο αφιέρωμά του στον Π.Πικρό:


"Το 1923 είχε κιόλας τυπώσει τα "Χαμένα Κορμιά". Ήταν το πρώτο του βιβλίο. Είχε κάνει εντύπωση το περιεχόμενό του, με τα κατακάθια του κόσμου που παρουσίαζε. Το 1925 ακολούθησε το "Σαν θα γίνουμε άνθρωποι". Ερχόταν ως μια κοινωνική αντιδιαστολή, που πήγαινε να χαράξει μια κοινωνική διέξοδο. Το 1930 τυπωνόταν το "Τουμπεκί". Ο τίτλος του προερχόταν απ' τους χασικλήδες του καιρού του. ΄Οταν κινδύνευαν να συλληφθούν από τα αστυνομικά όργανα, οι "τσιλιαδόροι"-φύλακες- άρχιζαν ένα σιγανό ψιθύρισμα , για να τους ειδοποιήσουν ν' αποφύγουν τη σύλληψη από τους "μπάτσους"- τα όργανα του διωγμού:
-Σσ, σσσ, σύρμα... Τουμπεκί και μην ανθεί...
Μέσα από τα τρία αυτά κοινωνικά μυθιστορήματα αναδύονταν οι δίχως συνείδηση παραστρατημένοι και χαμένοι της ζωής , που χαμοσέρνονταν στη φτώχεια και την αθλιότητα, ως θύματα της κοινωνίας. Τον είπαν γι' αυτό "συγγραφέα του λούμπεν προλεταριάτου''. Του έδωσαν το χαρακτηρισμό αυτό για να τον υποτιμήσουν. Λες και δεν είχε αντλήσει από τον ίδιο αυτόν κόσμο και ο Δημοσθένης Βουτυράς αρκετά από τα πρόσωπα της διηγηματογραφίας του. Ήθελαν , βλέπεις, καθαρόαιμο, από τότε, "προλεταριακό μυθιστόρημα", οι τοτινοί επικριτές του και μετέπειτα αρνητές του προλεταριάτου.
Αντιγράφει το Σαρκό και μιμείται τους Ρώσους, του ρίχτηκαν μερικοί άλλοι. Ωστόσο δεν μπόρεσαν να του αφαιρέσουν την αξία του πρωτοπόρου των Γραμμάτων, που έδινε ένα κοινωνικό "παρών" στη λογοτεχνία μας , με παραστατική ενάργεια και ψυχολογική διεισδυτικότητα."


Πηγή: "Επιθεώρηση παιδικής λογοτεχνίας" 1986 εκδ.Καστανιώτη